Zmiany w prawie

Najnowsze oferty








































Ograniczony skutek klauzul abuzywnych

11/23/2015 | Anna Jackowska

Art. 47943 kpc stanowi, że wyrok prawomocny ma skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do rejestru prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji.
Interpretacja tego przepisu nastręczała w praktyce szereg wątpliwości.

 
 
Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz Sąd Apelacyjny w Warszawie niejednokrotnie wyrażały pogląd, że wyrok uwzględniający powództwo o uznanie postanowienia wzorca umowy za niedozwolone wywołuje skutki nie tylko wobec stron procesowych, ale również osób nie uczestniczących w postępowaniu, w tym wobec "innych" przedsiębiorców, którzy nie występują po stronie pozwanej. Zdaniem tych Sądów, wyrok uznający konkretne postanowienie za abuzywne, wyłącza je ze wszelkich wzorców umów, niezależnie od przedsiębiorcy posługującego się tym wzorcem (por. np. postanowienie SA Warszawa z dnia 20.12.2013 r., sygn. akt VI ACa 744/13; wyrok SA Warszawa z dnia 08.11.2013 r., sygn. akt I ACa 1563/12).

Pojawiały się również stanowiska przeciwne. Jego reprezentanci twierdzili, że wyrok uznający dane postanowienie wzorca umowy za niedozwolone (następnie wpisanie go do rejestru prowadzonego przez Prezesa UOKiK) wywiera skutek tylko w stosunku do przedsiębiorcy stosującego tenże wzorzec w obrocie z konsumentami oraz wobec wszystkich konsumentów, którzy zawarli z nim umowę sporządzona z wykorzystaniem tego wzorca.

Wątpliwości rozstrzygnął Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów podejmując w dniu 20 listopada 2015 r. uchwałę (sygn. akt III CZP 17/15), w myśl której wpis postanowienia do rejestru klauzul niedozwolonych ma znaczenie tylko dla przedsiębiorcy, który to postanowienie stosował i dla jego kontrahentów, nie wywiera zaś skutku co do wszystkich innych przedsiębiorców, nawet wówczas kiedy we wzorcu umowy zamieszczają postanowienia podobne do zakwestionowanego.

Uchwała ma bardzo duże znaczenie dla wszystkich, tak przedsiębiorców, jak i konsumentów. Od tej pory konsument nie będzie mógł dochodzi roszczenia tylko z tego powodu, że kwestionowane postanowienie jest takie samo (identyczne lub tożsame co do treści i celu), jak wpisane do rejestru klauzul niedozwolonych, ale zamieszczone we wzorcu umów stosowanym przez innego przedsiębiorcę.

Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie będzie mógł odrzucić pozwu (wniesionego np. przez konsumenta) o uznanie postanowienia wzorca za abuzywne z tego powodu, że klauzula wymieniona w pozwie jest już wpisana do rejestru, jeżeli zostanie spełniony warunek: pozew jest skierowany przeciwko innemu przedsiębiorcy.

Nowelizacja ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (wchodząca w życie 17 kwietnia 2016 r.) wprowadza art. 23d, który stanowi: „Prawomocna decyzja o uznaniu postanowienie wzorca umowy za niedozwolone ma skutek wobec przedsiębiorcy, co do którego stwierdzono stosowanie niedozwolonego postanowienia umownego oraz wobec wszystkich konsumentów, którzy zawarli z nim umowę na podstawie wzorca wskazanego w decyzji.” Rozwiązanie to jest zgodne ze stanowiskiem zajętym przez Sąd Najwyższy w przywołanej wyżej uchwale.


 
Anna Jackowska
Ekspert Polskiej Federacji Rynku Nieruchomości
Wiceprezydent PFRN


 

Notes

centralny rejestr pośredników i zarządców
CCIM najlepszy program edukacyjny

Partnerzy

  • Facebook nieruchomości
  • ARCHETON - projekty domów
  • realtor.com
  • Centralny Rejestr